Franszyza redukcyjna i udział własny – jak wpływają na składkę i odszkodowanie?

Franszyza redukcyjna i udział własny – jak wpływają na składkę i odszkodowanie?

Dwie podobne firmy, ten sam zakres ochrony, a mimo to inna składka i inna kwota wypłacona po szkodzie. Odpowiada za to często jeden, niedoceniany element polisy – franszyza redukcyjna, potocznie nazywana też udziałem własnym. Wielu przedsiębiorców przegląda ten zapis pobieżnie, a to on decyduje, ile firma zapłaci za polisę i ile „odzyska” po szkodzie.

Czym jest franszyza redukcyjna i czym różni się od udziału własnego?

Ogólne Warunki Ubezpieczenia (OWU) mienia definiują franszyzę redukcyjną jako kwotę albo procent wartości odszkodowania pomniejszającą łączne odszkodowanie za jedną i wszystkie szkody z jednego zdarzenia. Najprościej mówiąc, to część szkody, którą przedsiębiorca pokrywa sam. Ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie dopiero powyżej tej kwoty.

W praktyce franszyza redukcyjna i udział własny pełnią podobną funkcję – przerzucają część odszkodowania na Ubezpieczonego. Często stosuje się je zamiennie, choć „udział własny” częściej wyrażany jest w procentach, a franszyza redukcyjna kwotowo i/lub procentowo-kwotowo. OWU trzymają się jednak konsekwentnie terminu franszyza redukcyjna – i to on ma znaczenie prawne. Inaczej działa franszyza integralna, spotykana w części produktów ubezpieczeniowych: w przypadku szkody poniżej ustalonego progu ubezpieczyciel w ogóle nie wypłaci odszkodowania, a powyżej progu pokryje je w całości. Franszyza redukcyjna zawsze pomniejsza odszkodowanie o ustaloną kwotę lub procent, niezależnie od rozmiaru szkody.

Jak franszyza redukcyjna wpływa na wysokość odszkodowania?

Ubezpieczyciel najpierw wylicza odszkodowanie zgodnie z OWU (z uwzględnieniem m.in. zasady proporcji przy niedoubezpieczeniu, klauzuli sumy prewencyjnej, klauzuli Leeway), a potem odejmuje od tej kwoty franszyzę redukcyjną. W ubezpieczeniu mienia od wszystkich ryzyk franszyza redukcyjna wynosi standardowo 1000 PLN, chyba że strony umowy ubezpieczenia umówią się inaczej. W ubezpieczeniu od utraty zysku (business interruption) franszyza redukcyjna jest zazwyczaj określana w dniach / dniach roboczych dla danego rodzaju szkód.

W praktyce oznacza to dwie rzeczy:

• ubezpieczyciel potrąca franszyzę redukcyjną od każdego zdarzenia osobno – przy kilku niezależnych szkodach w roku polisowym pomniejsza odszkodowanie za każdym razem.
• franszyza redukcyjna może mieć formę kwotową (np. 1000 PLN) albo procentowo-kwotową  z zastrzeżeniem minimum – co ma miejsce w szczególności dla szkód pożarowych (np. 10% wartości szkody, ale nie mniej niż określona kwota); to oznacza że dla zakładów o wysokiej ekspozycji na ryzyko pożarowe, franszyza redukcyjna w ubezpieczeniu mienia od wszystkich ryzyk (dla szkód wyrządzonych wskutek pożaru, wybuchu, dymu i sadzy) bywa dużo wyższa niż kwota minimalna.
  
  

Jak wysokość franszyzy przekłada się na składkę?

Franszyza redukcyjna to jeden z czynników kalkulacji składki – obok rodzaju prowadzonej działalności, zakresu ochrony, limitów odpowiedzialności i sum ubezpieczenia. Zasada ta działa w obie strony:

• wyższa franszyza – ubezpieczyciel może zaoferować zniżkę składki, bo im wyższa franszyza, tym mniejszy udział ubezpieczyciela (zwłaszcza przy częstych, drobnych szkodach); w przypadku firm narażonych na ryzyko pożaru warunkiem przedstawienia oferty ubezpieczenia jest wprowadzona wysoka franszyza redukcyjna procentowo-kwotowa;
• wykupienie lub obniżenie franszyzy – firma przenosi na ubezpieczyciela większą część ryzyka, więc towarzystwo może podwyższyć składkę. To opcja dla firm, które wolą zapłacić więcej i mieć pewność, że dostaną wyższe odszkodowanie. Zazwyczaj stosunkowo niewielkie franszyzy redukcyjne mają zastosowanie w ubezpieczeniu sprzętu elektronicznego od wszystkich ryzyk lub w ubezpieczeniu konkretnego rodzaju mienia, np. pracowniczego.

W ubezpieczeniach korporacyjnych franszyzy redukcyjne są standardowym elementem oferty ubezpieczenia. Ich wysokość ostatecznie wynika z jakości ryzyka przyjmowanego do ubezpieczenia.

Franszyza redukcyjna w klauzulach dodatkowych – przykłady

Klauzule dodatkowe mają zwykle własne, odrębnie ustalone franszyzy. Kilka przykładów z OWU mienia od wszystkich ryzyk:

• klauzula aktów terroryzmu – 10% wartości szkody (jednak nie mniej niż 5000 PLN),
• klauzula ubezpieczenia katastrofy budowlanej – 10% wartości szkody, co najmniej 10 000 PLN,
• klauzula ubezpieczenia wartości pieniężnych podczas transportu – stała kwota 1000 PLN na każde zdarzenie.

Jak widać, franszyzy nie warto oceniać jako jednego, uniwersalnego parametru polisy. Analizując ofertę, sprawdź ją osobno dla podstawowego zakresu i osobno dla każdej wykupionej klauzuli. Ryzyka o wyższym potencjale szkodowym – jak terroryzm czy katastrofa budowlana – wiążą się zwykle z wyższym udziałem własnym.

Jak dobrać wysokość franszyzy dla swojej firmy?

Nie ma jednej „dobrej” wysokości franszyzy – decyzja co do jej wysokości zależy od jakości ryzyka, poziomu zabezpieczeń przeciwpożarowych i przeciwwybuchowych, kondycji finansowej firmy i charakteru działalności oraz od wysokości składki za ubezpieczenie którą firma jest skłonna zapłacić. Przed decyzją odpowiedz sobie na kilka pytań:

• czy firma ma rezerwę, która pokryje franszyzę przy kilku niezależnych szkodach w ciągu roku?
• czy w Twojej branży szkody są zwykle drobne i częste, czy raczej rzadkie, ale bardzo kosztowne (np. pożar hali produkcyjnej)?
• czy niższa składka dziś jest ważniejsza niż pewniejsze odszkodowanie po poważnej szkodzie?
• czy rozwiązaniem będzie zróżnicowana franszyza – niższa dla podstawowego zakresu, wyższa dla ryzyk rzadkich, ale kosztownych?

Warto omówić wysokość franszyzy z pośrednikiem, zamiast zostawiać ją przypadkowi. Najlepszy punkt wyjścia to rozmowa z brokerem, który przedstawi wpływ różnych wariantów na składkę i wypłatę.

W SALTUS Ubezpieczenia w ramach ubezpieczenia mienia od wszystkich ryzyk ustalamy parametry oferty ubezpieczenia, w tym franszyzę redukcyjną, indywidualnie, dopasowując je do konkretnej firmy.

Zapraszamy do kontaktu!

Ubezpieczenia.korporacyjne@saltus.pl lub zamowienia.publicznie@saltus.pl